150 гадоў бесперапыннага развіцця: гісторыя поспеху «Лідскага піва»

Ці мог калісь Носель Пупко меркаваць, што яго бровар стане пачаткам гісторыі не толькі легендарнага беларускага брэнда, але і флагманам культурных ініцыятыў, узнагарод і тэхналагічнага поспеху? Сёння «Лідскае піва» — найстарэйшы ў краіне бесперапынна дзейны завод са 150-гадовай гісторыяй, унесены ў Кнігу рэкордаў Беларусі. Згадваем важныя вехі.

29 сакавіка 1874 г. лідскі мешчанін Носель Пупко атрымаў дазвол пабудаваць бровар на сваёй вузкай і доўгай дзялянцы, мала прыдатнай для ўладкавання гаспадаркі. Ужо праз два гады тут зварылі першае піва. Менавіта з гэтай першай варкі і вядзе сваё летазлічэнне «Лідскае піва». Гэтак смелы крок прадпрымальнага лідчаніна — выкарыстаць зямлю рацыянальна — заклаў падмурак вытворчасці, якой наканавана было перажыць эпохі, гістарычныя хваляванні і зрабіцца сімвалам горада, а потым і ўсёй піваварнай традыцыі Беларусі.

Прыродная кемлівасць і здольнасць пераўтвараць заганы ў вартасці не раз дапамагалі сям’і заснавальніка ў цяжкія часы. На пачатку мінулага стагоддзя, у часы сухога закону, «з мэтай пазбегнуць страт для казны і завода», на прадпрыемстве пачалі выпускаць напой мацункам да 1,5%. Крыху пазней у адказ на патрэбы войска тут з’явіўся легендарны лідскі квас. Да таго часу на бочках ужо даўно красаваўся пазнавальны алень, які абапіраўся на бочку. Гэты сімвал, які часам памылкова звязвалі з гербам Гродна, стаў сапраўдным таварным знакам дынастыі.

Чуйна рэагаваць і задаваць трэнды — заўсёды было моцным бокам прадпрыемства і стагоддзі таму, і цяпер. Гэтак, напрыклад, у 1940 годзе на заводзе пачалі варыць легендарнае «Жыгулёўскае» — гатунак, які выпускалі шмат якія піваварныя прадпрыемствы краіны. Ён зрабіўся не проста хітом продажаў, а і дагэтуль застаецца ў тройцы лідараў прадуктовага партфеля кампаніі.

Прадукцыя бровара была нагэтулькі якаснай, што ў 1967 годзе «Лідскае» адным з першых ва ўсім СССР атрымала права на ўласны марачны гатунак, а праз чатыры гады было ўганаравана дзяржаўным «Знакам якасці». Папулярнасць аказалася такой, што брэнды «Лідскае піва» і «Лідскі квас» атрымалі ахову таварных знакаў па геаграфічным паходжанні, назаўсёды закрыўшы пытанне пра несумленнае капіраванне.

У 2008 годзе ў супрацоўніцтве з фінскім канцэрнам Olvi Oyj завод мадэрнізавалі, уклаўшы больш за 80 мільёнаў еўра. Восем новых фінскіх танкаў для піва, кожны вышынёй з пяціпавярховік, везлі з Фінляндыі спецыяльным транспартам у суправаджэнні ДАІ. Мадэрнізацыю завяршылі якраз да 140-годдзя прадпрыемства. Тады ж на этыкетку вярнуўся легендарны алень, а сам брэнд «загаварыў» на беларускай мове: «Лидское» стала тым самым «Лідскім».

Чатыры гады таму ў гістарычным будынку бровара адкрыўся Музей лідскага піваварства. Толькі за мінулы год яго наведалі больш за 40 тысяч гасцей з Беларусі і замежжа. А нядаўна ў кампаніі з’явіўся Музей піва і ў Мінску. Сацыяльную і культурную адказнасць брэнда цяжка пераацаніць: прадпрыемства рэгулярна падтрымлівае ўстановы аховы здароўя, адукацыі і спорту.

Усё пачынаецца з вады

За бесперапынным поспехам прадпрыемства стаяць сучасныя тэхналогіі і строгі кантроль якасці. Апошнія пяць гадоў сталі для завода часам маштабных змен. Інвестыцыі ў мадэрнізацыю перавысілі 17 мільёнаў еўра, і стратэгія тэхналагічнага развіцця ўжо прынесла вынік: у 2024 годзе прадпрыемства стала пераможцам конкурсу «Лідар прамысловасці» ў галіне эфектыўнай вытворчасці.

Пачалі з вады. Шэсць гадоў таму тут адмовіліся ад хларавання на карысць ультрафіялетавай апрацоўкі. Гэта рашэнне дапамагло давесці якасць вады да сусветных стандартаў. А летась стартавала будаўніцтва ўласных ачышчальных збудаванняў: неўзабаве вада будзе вяртацца ў адкрытыя вадаёмы, а атрыманая ў працэсе энергія — пакрываць патрэбы аб’екта. Завяршыць праект плануюць напрыканцы 2026 года.

Услед — новыя магутнасці. Аўтаматычная лінія разліву ў банкі, запушчаная ў канцы 2020-га, дазволіла адмовіцца ад старонніх пляцовак і замкнуць кантроль якасці на заводзе. Пашырэнне парку ёмістага абсталявання зняло «вузкія месцы» ў вытворчым цыкле, а ўсталяваны ў лютым 2026-га аўтаматычны міксер дадаў гнуткасці ў планаванні.

Лічбавізацыя прыйшла на завод разам з фінскай сістэмай энергаманіторынгу EnergyTrack. Гэта дазволіла павялічыць прадукцыйнасць на траціну, выключыўшы ўплыў чалавечага фактару на чысціню квасу. Мадэрнізацыя міксераў CO₂ скараціла расход газу на чвэрць за пяць гадоў, знізіўшы выдаткі, а адмова ад аднаразовай тары — вугляродны след.

Кантроль якасці выйшаў на новы ўзровень. З гэтага года на заводзе дзейнічае сістэма маркіроўкі «Астран»: кожная адзінка прадукцыі адсочваецца ад цэха да прылаўка. У прэміяльным сегменце з 2022 года асвойваюць тэхналогію сухога ахмялення, выпускаючы лімітаваныя серыі IPA. Мадэрнізацыя сістэмы ахалоджвання квасу ў 2024-м прыбрала вузкае месца ў тэхналагічным ланцужку — крытычна важнае рашэнне для сезонных пікавых нагрузак. За пяць гадоў магутнасць па вытворчасці безалкагольных напояў вырасла на 27 працэнтаў.

Тэхналагічнасць працэсу пацверджана на міжнародным узроўні. Штогадовыя аўдыты SGS і строгія праверкі PepsiCo (вынік: вышэй за 97%) пацвярджаюць адпаведнасць сусветным стандартам якасці. У 2021-м кампанія атрымала ўзнагароду Silver PepsiCo 3PM Service Performance Excellence Award, а з 2020 года паспяхова прайшла шэсць неабвешчаных AIB-аўдытаў, якія пацвярджалі найвышэйшы ўзровень культуры бяспекі.

Асобнай увагі заслугоўвае лагістыка: сістэма кіравання складам, кіравання маршрутамі і «Электронная чарга» забяспечваюць высокі ўзровень сэрвісу.

Сёння «Лідскае піва» — гэта магутны тэхналагічны лідар, поспех якога вымяраецца не проста ўражальнымі лічбамі (350 мільёнаў літраў у год, партфель з 200 пазіцый, экспарт у 20 краін свету), а безумоўнай павагай суайчыннікаў. Брэнд № 1 у катэгорыях «Піва», «Квас» і «Вытворца піва», а таксама ўладальнік узнагароды «Народнае прызнанне» ў спецыяльнай намінацыі прэміі «Народная марка».

Аднак за гэтымі лічбамі хаваецца галоўнае: уменне клапатліва ставіцца да традыцый.

— Носель Пупко наўрад ці мог меркаваць, што яго справа перажыве час, а на завод прыйдуць такія тэхналогіі, — разважаюць у кампаніі. — Хутчэй за ўсё, ён проста верыў у якасць. І гэта аказваецца мацнейшым за любыя абставіны.